Visionair / Transformationeel Leiderschap

Wat is Visionair Leiderschap?

Een leiderschapsstijl is de manier waarop een manager het gedrag van de medewerkers beïnvloedt. Visionair (of transformationeel) leiderschap is een vorm van mensgericht leiderschap. Bij mensgericht leiderschap ligt de nadruk op het creëren van een motiverende en stimulerende omgeving voor de medewerker. En in het geval van visionair leiderschap licht daarbij de focus op de inspiratie van de medewerkers door een toekomstbeeld te creëren die appelleert aan de behoeften en emoties van de medewerker.

 
  • De visionair leider..... heeft een droom; de visionair leider creëert een toekomstbeeld die tot de verbeelding spreekt. Een beeld die mensen raakt en inspireert. Een bekend voorbeeld is de uitspraak van John F. Kennedy in 1961 dat Amerika binnen 10 jaar een man op de maan zou zetten. 
  • De visionair leider....  denkt 'out of the box'; een goede visie voert langs het onbekende en verlegt de grenzen wat tot dan toe algemeen aanvaard is. Hierdoor worden mensen geïnspireerd om beperkende aannames terzijde te leggen en om óut of the' box te denken. In het geval van Kennedy heeft zijn voornemen tot veel crativiteit, energie en innovaties geleid. En is het zeer ambiteuze doel bereikt.    
  • De visionair leider..... is charismatisch; met zijn enthousiasme, persoonlijkheid en volhardendheid neemt de leider de mensen mee in zijn droom. De mensen gaan in dezelfde droom geloven en zijn trots dat ze deel uitmaken van een hoger doel. De medewerker krijgt een positief zelfbeeld en is bereid om hard voor dat doel te werken.  
  • De visionair leider..... geeft het goede voorbeeld; de leider stelt hoge eisen aan normen en waarden zoals het geven van vertrouwen, resultaatgerichtheid, professionaliteit, nakomen van afspraken, etc. De leider geeft hierin zelf het goede voorbeeld en wint daarmee het respect van zijn of haar volgers. Daarmee is de leider de vaandeldrager van de cultuur.
  • De visionair leider..... is doelgericht; de visionair manager heeft een droom. Maar wel een droom met een deadline. Visionaire leiders verkopen geen luchtkastelen. De passie om de droom te realiseren is even sterk als de droom zelf. De visionair leider is een strategisch planner en heeft een belangrijke stempel bij het inrichten van de organisatie en haar processen. En zorgt ervoor dat de juiste mensen op de juiste plek zitten in de organisatie.  
  • De visionair leider..... is een coach; een visionair leider begeleidt zijn teams en medewerkers, voert gesprekken met hen, moedigt hen aan en stimuleert hen in persoonlijke ontwikkeling, zodat medewerkers in staat zijn het beste uit zichzelf te halen. Dit doet de leider dwars door de hele organisatie heen. De leider heeft persoonlijke aandacht voor iedereen die het nodig heeft. 

 

Het moge duidelijk zijn dat visionair (transformationeel) leiderschap hoge eisen stelt aan de vaardigheden van een leider. Daarbij is visionair leiderschap een weg van de lange adem die niet direct tot resultaat leidt. Bij visionair management gaat het om een duurzame verandering van de drijfveren van medewerkers. Maar als dat eenmaal is gelukt dan zullen yteams en medewerkers een sterke intrinsieke moitvatie kennen en boven henzelf uitstijgen. Uit onderzoek blijkt echter dat slechts 15% van de leiders gebruik (kunnen) maken van deze leiderschapsstijl.  

 

Authenticiteit - Van Binnen naar Buiten

Visionair (transformationeel) leiderschap gaat om authenticiteit.  Als je echt gelooft in wat je doet dan zullen anderen dat ook doen. Visionaire mensen tonen authenticiteit door goed na te denken over waar ze echt in geloven en daar ook naar te handelen. Visionaire mensen werken van binnen naar buiten. Om duidelijk te maken dat je als leider of organisatie niet van buiten naar binnen maar van binnen naar buiten moet communiceren gebruikt Simon Sinek de zogenaamde Gouden Cirkel. 

 
  • Het 'WAAROM'; hier gaat het om het bestaansrecht van je organisatie? Wat is de drijfveer van de organisatie? Welk hoger doel streef je na? Dit mag best een beetje ambitieus en zweverig zijn. Het is de motivator die je ultiem drijft. Een visionair creëert vervolgens van het WAAROM een beeld die appelleert aan onze diepste gevoelens, angsten en overtuigingen. Een goed voorbeeld is Martin Luther King met zijn toespraak 'I have a Dream'.  Als hij had gezegd 'I have a Plan' was had hij waarschijnlijk nooit zoveel mensen kunnen inspireren. 
  • Het 'Hoe'; hier gaat het om het onderscheidend vermogen van je organisatie. Wat zijn je kerncompetenties? Wat zijn de Unique Selling Points? Op het moment dat dit onderscheidend vermogen niet voortvloeit uit een hoger doel voelen klanten zich niet gecommitteerd aan de organisatie. En zullen de klanten naar de concurrenten vertrekken op het moment dat die nog betere of nog goedkopere producten produceren.    
  • Het 'WAT'; dit zijn de tastbare producten en diensten die je organisatie verkoopt. Ook hier geldt dat klanten alleen loyaal zijn en bereid zijn om een (meer)prijs te betalen als het product of dienst appelleert aan een (onbewust) gevoel. Ontbreekt dit gevoel dan zal de klant een rationele afweging maken tussen prijs en kwaliteit en is de kans groot dan de klant ergens ander het product zal aanschaffen. 
 

Simon Sinek stelt dat visionair leiderschap een appèl doet op ons onderbewustzijn (onze intrinsieke angsten en drijfveren). Zo appelleert Apple aan de drijfveer om 'anders te zijn en de status quo uit te dagen' en tegelijkertijd bij een groep (van voorlopers) te horen. Waarbij Apple consequent vanuit 'het WAAROM' denkt, doet en communiceert. Of zoals Sinek het samenvat: 'People don't buy WHAT you do, People buy WHY you do it'. Alleen dat zijn klanten loyaal en bereid om meer te betalen voor producten. Terwijl 'in the end' Apple ook gewoon een computerbedrijf is. 

 

Mensgericht Leiderschap

Visionair (transkormationeel) leiderschap vindt zijn oorsprong in de human-relationsbeweging die in de jaren '40 van de vorige eeuw is ontstaan. Bij human-relations richt de aandacht zich op de menselijke kant van de inzet van medewerkers. Dit als reactie op de tot dan toe gangbare autoritaire- en taakgerichte stijlen. Met deze mensgerichte benadering van leiderschap ontstonden nieuwe opvattingen over het functioneren en aansturen van organisaties. De Human-relationsbeweging stelt dat organisaties alleen goed kunnen functioneren als de medewerkers intrinsiek gemotiveerd zijn.

 
  • Hawthorne-experiment (Mayo); Mayo deed in 1924 onderzoek naar de relatie tussen de werkomstandigheden en de ontevredenheid van de medewerkers. Uit het onderzoek bleek dat niet zozeer de verbeterde werkomstandigheden maar persoonlijke aandacht van het management en de sociale omgeving waarin de medewerkers werkt een sterke invloed hebben op de prestaties van de medewerker.
 
  • Behoeftepiramide van Maslow; Maslow beschrijft in zijn theorie 5 universele behoeften van de mens en brengt hiërarchie aan in deze behoeften. De mens gaat eerst op zoek naar eten & drinken voordat het op zoek gaat naar sociale erkenning. Door als manager in te spelen op de individuele behoefte van de medewerker (behoeftepiramide van Maslow) is het beter mogelijk om de medewerker te motiveren.
 

Als gevolg van Human-relations beweging kwam er naast het taakgericht leidinggeven meer mensgerichte managementstijlen tot stand. Mensgericht leiderschap gaat om niet tastbare beïnvloeding van de manager op de motivatie, loyaliteit, integriteit, inspiratie en normen en waarden van medewerkers. Bij mensgericht leiderschap ligt de nadruk op het creëren van een motiverende en stimulerende omgeving. Onder de paraplu van mensgericht leiderschap vallen naast visionair (transormationeel) leiderschap de volgende leiderschapsstijlen:

 
  • Coachend Leiderschap; een andere mensgerichte leiderschapsstijl is het coachend leiderschap. De manager staat dan naast de medewerkers en gaat uit van hun professionaliteit. Door coaching probeert de leider de kwaliteiten van de medewerker te ontwikkelen. In de veronderstelling dat de medewerker zijn of haar taken vanuit een intrinsieke motivatie goed uit zal voeren. 
  • Democratisch leiderschap; deze stijl wordt ook wel participatief leiderschap genoemd. Er wordt gestreefd naar invloed van medewerkers op de besluitvorming en zelfcontrole en initiatief van medewerkers. De leidinggevende is meer begeleider of coördinator. Risico van democratisch leiderschap is geringe slagvaardigheid en besluiteloosheid. 
  • Zelfsturing; asdfasdfasdf 
 

Het risico van mensgericht leiderschap is dat taken en activiteiten onvoldoende op elkaar worden afgestemd en dat de taakuitvoering uit het oog wordt verloren. Je moet er als manager voor waken dat mensgericht leiderschap niet leidt tot vrijblijvendheid binnen de organisatie. Mensgericht leiderschap is alleen effectief als deze met andere vormen van leidinggeven wordt gecombineerd. Dit omdat mensgericht leidinggeven alleen nauwelijks aandacht heeft voor de doelen die moeten worden gehaald en de taken die moeten worden uitgevoerd.

 

Andere Leiderschapsmodellen

Visionair (transformationeel) leiderschap is alleen effectief als deze met andere vormen van leidinggeven wordt gecombineerd. Afhankelijk van de aard van de bedrijfsprocessen, de grote van de organisatie en het mensbeeld dat het management heeft wordt visionair leiderschap vaak aangevult met elementen van de volgende leiderschapsstijlen. 

 
  • Taakgericht Leiderschap; bij taakgericht leiderschap ligt de focus in de aansturing van de medewerkers op de uitvoering van de taken (de naam zegt het al) en activiteiten (wie doet wat, wanneer en hoe). Focus bij de aansturing ligt op rolverdeling, taakspecialisatie, het stellen van doelen en het monitoren van de doelen en de activiteiten.. 
 
  • Managerial Grid (Blake en Mouton); is een bekend model als het gaat om het typeren van verschillende leiderschapsstijlen. Blake en Mouton stellen dat effectief leiderschap een continue zoektocht is naar een balans tussen taakgerichte sturing en persoonlijke aandacht. Daarmee worden de twee veronderstelde tegengestelde managementstijlen van het scientific management en de human relations bij elkaar gebracht.
 
  • Situationeel Leiderschap (Hersey & Blanchard ); is de meest moderne leiderschapsstijl. Deze stijl zegt dat de beste stijl van leidinggeven afhankelijk is van ; 'de omstandigheden'. Dit noemen we de zogenaamde contingentietheorie. De moderne stijlen voegen daarom aan de twee dimensie van taak- en mensgerichtheid een derde dimensie toe: effectiviteit. Zo stellen Hersey & Blanchard dat je als leidinggevende alleen effectief bent als je je managementstijl afstemt op de taakbekwaamheid van de medewerker(s).

Deel House of Control via Social Media