Wat is een Missie?

Functies van een missie

Organisaties worden steeds complexer. En de ontwikkelingen in de markt en maatschappij volgen elkaar steeds sneller op. Dit maakt dat het vak van strategisch management steeds belangrijker wordt. Organisaties hebben behoefte aan een sterk strategisch kader waaraan beleid en uitvoering getoetst kan worden. Het strategisch kader bestaat uit de missie, visie en strategie van de organisatie (zie Missie-Visie-Strategiemodel). Op deze pagina wordt de missie uitgewerkt. Een missie heeft de volgende functies:
 
  1. Richtinggevende functie; in een missie wordt het bestaansrecht en de identiteit van een organisatie weergegeven. Daarmee wordt in een keer duidelijk waarom de organisatie 'op aarde' is. Waar die organisatie goed in is en in welke klantbehoefte de organisatie voorziet. En daarmee is een missie richtinggevend voor het handelen van het management en de medewerkers. Een goed voorbeeld hiervan is de missie van Google: alle informatie ter wereld universeel toegankelijk en bruikbaar te maken.
  2. Inspirerende functie; de missie geeft een doel aan zowel het management als aan de medewerkers. Een missie geeft, zoals in de literatuur mooi verwoord, een 'sense of direction'. En als een missie uitdaagt (doel) en aansluit bij de identiteit van de organisatie dan heeft de missie een sterke motiverend en inspirerend effect.
  3. Verbindende functie; de missie weerspiegelt de kernwaarden van de organisatie. In de missie wordt in een paar woorden de identiteit van de organisatie beschreven. Het zijn deze gemeenschappelijke normen en waarden die een verbindende functie hebben binnen de organisatie. Die veelal worden uitgewerkt in gedragsrichtlijnen of codes of conduct.
  4. Allocatiefunctie; de missie en visie geven aan waarvoor een organisatie staat (identiteit) en waar de organisatie heen wil (ambitie). Daarmee geven de missie en visie richting aan welke activiteiten wel of niet moeten worden uitgevoerd. De missie vormt (samen met de visie en strategie) een belangrijk toetsingskader voor de activiteiten binnen de organisatie.
  5. Communicatiefunctie; de missie kan ook een instrument zijn in de externe communicatie. Een missie beïnvloedt de wijze waarop de buitenwereld naar de organisatie kijkt. Een goede missie draagt bij aan de binding van klanten en andere belanghebbenden aan de organisatie.
 

Missie; Waar staan we voor?

De missie is het visitekaartje van een organisatie. In de missie wordt duidelijk wat een organisatie doet en wat het wil bereiken. Oftewel; waar staat de organisatie voor? Net zoals bij een visitekaartje dient de boodschap kort en krachtig te zijn. Hoe korter hoe beter. Om een missie op te kunnen stellen is het nodig het bestaansrecht en de identiteit van de organisatie vast te stellen. Dit doe je door de volgende vragen te beantwoorden.
 
  • Wat is de toegevoegde waarde van de organisatie?
  • Wat willen we bereiken?
  • Wat voor producten bieden we aan?
  • Wat zijn onze belangrijkste doelgroepen / klanten?
  • Wat is ons onderscheidend vermogen?
  • Wat zijn onze kernwaarden?
  • Hoe willen we dat de buitenwereld ons ziet? 
 

Opstellen van een missie

De identiteit van een organisatie zit verankerd in de genen van de organisaties. Het bestaansrecht en de identiteit veranderen in principe dan ook niet. Een missie is dus tijdloos. Al moet deze natuurlijk wel passen in de tijdsgeest. Enkele aandachtspunten bij het opstellen van een missie zijn:
 
  • de missie beschrijft de toegevoegde waarde voor de buitenwereld
  • de missie verbindt het heden met de toekomst
  • de missie moet betekenisvol en onderscheidend zijn
  • de missie is kort maar krachtig (max. 10 woorden)
  • de missie is opgesteld in Jip en Janneke taal
  • de missie bevat geen holle frasen
 

Voorbeelden van missies

Hieronder staan missies van een aantal organisaties opgesomd. Deze 10 missies zijn allemaal kort. Echter niet allemaal heel krachtig. De missies van Apple, Grolsch, Google en Lego zijn sterk. Ze zijn richtinggevend, kaderstellend en appelleren aan een directe klantbehoefte. De missie van Philips daarentegen is zo breed geformuleerd dan deze nauwelijks richtinggevend laat staan kaderstellend is. En de missie van Albert Hein is opvallend omdat zij juist bekend staat om haar service en kwaliteit. Terwijl in de missie de nadruk wordt gelegd op betaalbaarheid.
 
Organisaties die hun missie in 10 woorden beschrijven zijn de uitzondering. Hieronder 4 missies van 4 willekeurige organisaties die we in de praktijk vaker tegen komen. Het valt op dat juist 'kleine' organisaties beschikken over een lange missie. Kleinere organisaties vinden het blijkbaar lastig om het bestaansrecht en identiteit kort en krachtig te formuleren. Een leuke oefening is om voor de vier organisaties hieronder een korter en bondiger missie op te stellen. Bijvoorbeeld de missie voor de Kamer van Koophandel: 'ondersteunt ondernemers bij het ondernemen'.
 
Overigens is het zo dat veel organisaties helemaal geen missie hebben. Zo hebben Gamma en Heineken geen missie. Is dat een probleem? Het niet hebben van een (goede) missie is geen ramp. Maar wel meer een gemiste kans. Want met een goede missie kan een organisatie zichzelf in een keer goed neerzetten!
 

Missie of Missiestatement?

Het begrip mission statement wordt in het dagelijks spraakgebruik nog al eens verward met het begrip missie. Beide hebben te maken met de formulering van wat de organisatie wil bereiken en hoe zij zich aan de buitenwereld wil presenteren. Toch is er een verschil tussen beide begrippen.
 
  • Missie; een missie is kort en krachtig. In de missie staat de identiteit en het onderscheidend vermogen van de organisatie centraal. De missie appelleert aan het gevoel van medewerkers en klanten waar de organisatie voor staat. En waarmee zij zichzelf willen identificeren.
  • Missiestatement; als een missie wordt vastgelegd in een formele verklaring dan is sprake van een mission statement. De mission statement heeft veelal meer een analytisch karakter. En gaat in op de markt, de concurrentie en de ambities van de eigen organisatie.. Een mission statement appelleert daarmee niet aan het gevoel van zingevendheid van medewerkers.
 
Omdat een missiestatement elementen in zich heeft die ook in de visie en strategie terugkomen. En omdat een mission statement geen zingevend dimensie heeft is in het MISSIE, VISIE en STRATEGIEMODEL de missie, en niet de missiestatement, verder uitgewerkt.
 

Missie, Visie en Strategiemodel

In de theorie en in praktijk worden begrippen als missie, visie, strategie, doelen en doelstellingen door elkaar heen gebruikt. Vaak wordt met strategie bedoeld het positioneren van de organisatie in de markt. Terwijl strategie ook wordt uitgelegd als een strategisch plan om de doelen te halen. Ook worden temen als doelen en doelstellingen door elkaar gebruikt. Om helderheid in het gebruik van strategische termen te verschaffen heb ik een model ontwikkeld waarin de verschillende begrippen worden toegelicht en met elkaar in relatie worden gebracht.
 
  1. MISSIE; op deze pagina wordt aan de hand van voorbeelden van missies van bekende organisaties het nut en noodzaak van een missie uiteengezet. Verder zijn er handige tips om de missie van uw organisatie aan te scherpen.
  2. VISIE; op deze pagina wordt duidelijk hoe je met een het opstellen van een visie de lange termijn ambitie van een organisatie verwoord. Op zodanige wijze dat deze medewerkers richting geeft in hun dagelijkse werkzaamheden en klanten bindt aan de organisatie.
  3. STRATEGIE / MARKTPOSITIONERING; op deze pagina worden praktische handvatten aangereikt over hoe je een organisatie binnen een markt kan positioneren. Verder vind je hier 20 uitgewerkte strategiemodellen, een theoretische uitzetting van het begrip strategie en een twintigtal prikkelende quotes over wat strategie nu precies is.
  4. DOELEN; hier wordt duidelijk hoe je abstracte begrippen als missie, visie en strategie concreet kunt maken. Door het formuleren van lange termijn doelen wordt de koers voor de eerste 7 jaar vastgelegd. Waarbij de eerste mijlpaal de basis vormt voor het strategisch plan.
  5. STRATEGISCH PLANNEN/BUDGETTEREN; op deze pagina wordt duidelijk hoe de lange termijn doelen worden vertaald in plannen voor de verschillende afdelingen. Op basis van de strategie en doelen worden plannen, doelstellingen en budgetten voor de komende periode opgesteld. Dit noemen we het strategisch plan.
  6. PLANNING & CONTROLCYLUS; de doelen zullen alleen gerealiseerd worden als de organisatie in staat is de strategie in de dagelijkse operatie te verankeren. Om dit borgen zal het strategisch plan centraal moeten staan in de planning & controlcyclus van de organisatie. De planning & controlcyclus geeft inzicht in de mate waarin deze doelstellingen gerealiseerd worden. Zodat (bij)sturing mogelijk wordt. Begrippen als de Deming Cirkel, prestatiemanagement, kritische succesfactoren en prestatie-indicatoren staan hierbij centraal.

Deel House of Control via Social Media