Contingentiebenadering

Ontwerpvariabelen

Het moge duidelijk zijn dat geen één managementcontrolsysteem (of besturingssysteem) hetzelfde is als een andere. Of dat de één beter is dan de andere. Er bestaat geen kookboek of handleiding voor een excellente aansturing van een organistie. De inrichting van een managementcontrolsysteem is namelijk afhankelijk van de omgevingsvariabelen. Dit wordt in de organisatiekunde de contingentiebenadering genoemd. Enkele belangrijke ontwerpvariabelen voor een besturingssysteem zijn: 
 
  1. Missie, visie en strategie; het managementcontrolsysteem ondersteunt het management bij het realiseren van de doelstellingen. De missie, visie en strategie zijn dan ook richtinggevend voor het managementcontrolsysteem. Een strategie als first mover met productdifferentiatie stelt heel andere eisen aan het besturingssysteem van een organisatie dan een strategie van massaproductie in een relatief stabiele omgeving. 
 
  1. Aard van het bedrijfsproces; in de literatuur wordt de aard van het bedrijfsproces als belangrijkste ontwerpvariabele voor een managementcontrolsysteem beschouwd. Zo geeft Merchant aan dat de inrichting van een besturingssysteem afhankelijk is van (1) de mate waarin de resultaten meetbaar zijn en (2) de mate waarin duidelijk is welke acties van het personeel wordt verwacht. Zo wordt duidelijk op welke instrumenten in het managementcontrolsysteem de nadruk moet worden gelegd. Zo zal een universiteit bij de aansturing van haar docenten de nadruk leggen op Personnel controls zoals selectie, sociale controle, organisatiecultuur, opleiding en dergelijke. En minder op Action en Result controls.  
 
  1. Mensbeeld; een belangrijk factor bij het inrichten van het managementcontrolsysteem is het mensbeeld dat het management heeft. Bij een positief mensbeeld, medewerkers werken naar eer en geweten en streven daarbij naar het goede, ligt de nadruk op het gebruik van soft-controls. Bij een negatief mensbeeld, medewerkers streven vooral hun eigen belang na, zal de nadruk binnen het management control systeem liggen op hard controls. Dan zullen meer repressieve beheerinstrumenten als interne controles, werkinstructies en functiescheiding gehanteerd worden.
 
  1. De marktomstandigheden; is ook een belangrijke ontwerpvariabele voor het managementcontrolsysteem. Het gaat hier om de marktverhoudingen, de macht van de afnemers en de toeleveranciers, vraag en aanbod van producten, bewegelijkheid van de markt, de dreiging van substituten en nieuwkomers etc. Hoe dynamischer en complexer de markt hoe flexibeler de organisatie moet zijn. Wat bijvoorbeeld pleit voor een meer gedecentraliseerde organisatie.
 
  1. De grote van de organisatie; het moge duidelijk zijn dat de grote van een organisatie ook grote invloed heeft op het managementcontrolsysteem. Zo zijn vormen van directe sturing in grote organisaties niet meer mogelijk. Hiervoor zullen andere instrumenten zoals standaardisatie van processen of prestatiemanagement voor in de plaats komen. Er worden er hogere eisen gesteld aan de informatievoorziening en de planning en controlcyclus. 
 
  1. Geografische spreiding van de activiteiten; als de activiteiten van een organisatie verspreid zijn over meerdere landen dan stelt dit specifieke eisen aan het managementcontrolsysteem. Het hoofdkantoor is minder goed op de hoogte van lokale marktomstandigheden en de cultuur van het land. Verder is bijvoorbeeld ook management bij walking around niet meer mogelijk. Daarom wordt in het geval van geografische spreiding van activiteiten veelal gekozen om het management op de locaties aan te sturen op basis van prestatiemanagement. 
 
  1. Het gemiddelde opleidingsniveau van de medewerkers; hier wordt verondersteld dat hoe hoger het opleidingsniveau van de medewerker het creëren van ruimte voor eigen initiatief en verantwoordelijkheid steeds belangrijker wordt. In organisaties met een hoog opleidingsniveau ligt de nadruk veelal meer of soft controls om zo de medewerkers te stimuleren en motiveren om daarmee de prestaties te verbeteren. 
 
  1. Omgeving; een belangrijke ontwerpvariabele is de politieke, economische en sociale context waarin de organisatie opereert. Met behulp van een PEST-analyse kun je de kansen en bedreigingen van de omgeving op een gestructureerde manier in kaar brengen. Zodat de organisatie bij het ontwerp van de organisatie daarmee rekening kan houden. 

Deel House of Control via Social Media